ТОП 10:

Ad.2. Doktryna woluntarystyczna



Podstawą obowiązywania prawa międzynarodowego jest wola państw wyrażona w traktatach lub zwyczajach. Zawarcie traktatu wiąże państwa w myśl zasady, że umów należy dotrzymywać.

Ad.3. Doktryna solidarystyczna

Podstawą obowiązywania prawa międzynarodowego jest potrzeba solidarności między państwami.

??? Państwa z reguły nie podzielają swoich interesów a interes państw niejednokrotnie jest przedkładany ponad solidarność grupową lub globalną.

Podstawą obowiązywania prawa międzynarodowego wg współczesnej doktryny jest:

  • wzajemność (prawo dyplomatyczne i konsularne)
  • siła (samoobrona, traktaty pokoju, ochrona wartości w systemie aksjologicznym społeczeństwa)
  • wspólny interes (przestrzeń kosmiczna, środowisko, morza)

8. Podmiotowość prawno-międzynarodowa

Zagadnienie podmiotowości prawno-międzynarodowej pojawia się w języku prawnym dopiero w 1969 roku z Konwencją Prawa Traktatów. W języku prawniczym funkcjonowało już dużo wcześniej.

Art. 3 Konwencji stwierdza, że nie ma ona zastosowania do umów międzynarodowych zawieranych między państwami a innymi podmiotami prawa międzynarodowego oraz między tymi podmiotami.

Atrybuty osobowości prawno-międzynarodowej

  • Ius tractatuum – prawo zawierania traktatów
  • Uczestniczenie w organizacjach międzynarodowych
  • Ius legationis – prawo legacji (utrzymywania stosunków dyplomatycznych, sprawowania opieki dyplomatycznej)
  • Ius standi – prawo występowania z roszczeniami międzynarodowymi oraz obowiązek ponoszenia odpowiedzialności międzynarodowej
  • Posiadanie własnego obywatelstwa

Podmiot prawa międzynarodowego

Podmiotem prawa międzynarodowego jest ten, kto posiada prawa i obowiązki wynikające bezpośrednio z prawa międzynarodowego:

  • Państwa – podmioty suwerenne, pełne i pierwotne
  • Inne podmioty niesuwerenne, niepełne i wtórne (pochodne)

 

  PODMIOTY PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO    
             
Zorganizowane   Niezorganizowane  
             
Terytorialne   Bezterytorialne        
           
Suwerenne Państwa   Niesuwerenne          
    · Trwałe – Andora, Mandera · Czasowe – strony wojujące, naród walcząc o niepodległość            
             
             
                                         

 

Uczestnicy stosunku międzynarodowego nie będący podmiotami prawa międzynarodowego

  • Korporacje wielonarodowe/transnarodowe, np. Ericsson, Shall, Nike, GAB i in.
  • Pozarządowe organizacje międzynarodowe, np. Amnesty International, Greenpeace
  • Kościoły
  • W ograniczonym zakresie także partie polityczne

Kwestia podmiotowości osób fizycznych w prawie międzynarodowym

Prawo międzynarodowe nakłada na osoby fizyczne obowiązek nie popełniania zbrodni wojennych i przyznaje im pewne prawa, ale nie daje im możliwości dochodzenia tych praw przed sądami międzynarodowymi

Osoby fizyczne mają zdolność prawną, ale brak im zdolności do czynności prawnych w płaszczyźnie międzynarodowej

9. Państwo

„Państwo może istnieć tylko wtedy, gdy posiada terytorium, społeczność ludzką żyjącą na tym terytorium, rząd wykonujący władzę nad tą społecznością i nad terytorium Te wymogi uznawane są za niezbędne i niemożliwe jest wyobrażenie sobie państwa bez któregokolwiek z nich”

definicja Mieszanego Trybunału Rozjemczego, 1929r.

Suwerenność

  • Niezależność władzy państwowej od jakiejkolwiek innej władzy
  • Władza państwowa jest więc władzą najwyższą i pierwotną
  • Suwerenność jest podstawową zasadą współczesnego prawa międzynarodowego i wiąże się z prawami zasadniczymi państw

Przykłady uczestnictwa państwa w obrocie międzynarodowym stanowiące przejaw suwerenności:

  • Przynależność do organizacji międzynarodowych
  • Przyjmowanie na siebie zobowiązań płynących z umów międzynarodowych
  • Głosowania większościowe w organizacjach międzynarodowych lub głosowanie w systemie głosów ważonych
  • Stosowanie sankcji przez Radę Bezpieczeństwa ONZ

Utrata suwerenności ma miejsce jedynie w przypadku zniknięcia państwa z mapy świata.

Globalizacja a suwerenność

Przemiany zachodzące w toku globalizacji nie prowadzą do utraty niezależności (suwerenności) przez państwa, gdyż nie powodują zniknięcia państw z mapy świata. Suwerenność może być ograniczona jedynie przez poszanowanie suwerenności innych państw lub z woli konkretnego państwa.

Prawa zasadnicze państw

Prawa zasadnicze przysługują państwu od czasu jego powstania, przez cały czas istnienia. Przysługują wyłącznie państwom:

  • Prawo do istnienia
  • Prawo do niezawisłości
  • Prawo do równości
  • Prawo do utrzymywania stosunków międzynarodowych
  • Prawo do czci

Prawa zasadnicze ≠ prawa nabyte

Prawa nabyte

Są to prawa, które państwo nabywa wraz z zawieraniem umów międzynarodowych. W odróżnieniu od praw zasadniczych mogą być one odmienne dla różnych państw i nie moją tak doniosłego charakteru

Zwierzchnictwo terytorialne i personalne

  • Zwierzchnictwo terytorialne (jurysdykcja terytorialna) – pełna i wyłączna władza na danym terytorium
  • Zwierzchnictwo personalne (jurysdykcja personalna) – może rozciągać się poza granice danego państwa

W obrębie terytorium może działać tylko jedna władza (wyjątek stanowią stosunki dyplomatyczne i konsularne)

 

WYKŁAD 3

Powstanie i upadek państwa

Powstanie państwa jest faktem, z którym łączą się określone skutki prawne. Uznanie prawa do samostanowienia narodów za zasadę prawa międzynarodowego zmieniło ocenę prawną procesów prowadzących do powstania państwa – wcześniej ludność dzieliły los i terytorium, obecnie naród ma decydujące znaczenie, gdyż jest „nosicielem suwerenności” („włądza należy do narodu”)

 

Geneza państw: powstanie państwa w wyniku wojny lub procesu pokojowego, oderwanie się od istniejącego państwa, rozpad na mniejsze, połączenie lub powstanie państwa na terytorium niepodlegającemu suwerenności żadnego państwa (np. Togo, Kamerun, Somalia)

Ustalenie daty powstania państwa

(stabilność i skuteczność władzy najwyższej)

Państwo staje się podmiotem prawa międzynarodowego

(uznanie państwa)

Uznanie

Uznanie jest to stwierdzenie przez podmiot udzielający uznania istnienia pewnych faktów i gotowość respektowania związanych z tym skutków prawnych. Uznanie może dotyczyć państwa, ale także rządu, narodu walczącego o niepodległość, powstańców lub strony wojującej. Uznanie nie zostało skodyfikowane w prawie międzynarodowym i opiera się na zwyczajach.

Uznanie:

  1. stanowi narzędzie polityki zagranicznej państw
  2. może być wyraźne lub dorozumiane
  3. może mieć charakter deklaratywny lub konstytutywny

Uznanie państwa

    • ma charakter deklaratywny – istnienie państwa nie zależy od uznania
    • jest aktem jednostronnym
    • polega na uznaniu danego państwa za podmiot prawa międzynarodowego

Upadek państwa

Upadek państwa jest tożsamy z zanikiem suwerennej władzy państwowej na danym terytorium i nad ludnością. Prawo międzynarodowe zakazuje aneksji oraz wojny agresywnej, które mogą prowadzić do zaniku władzy państwowej;

  • prawo państwa do istnienia
  • prawo do samoobrony (art.51 Karty NZ)

Sposoby upadku państwa: inkorporacja, rozpadnięcie się, połączenie państw

Sukcesja

Sukcesja oznacza przejęcie praw i obowiązków w odniesieniu do konkretnego terytorium (wstąpienie w prawa i obowiązki) – stanowi rezultat zmiany zwierzchnictwa terytorialnego.

Przedmiot sukcesji – umowy międzynarodowe, zobowiązanie i prawa pozatraktatowe i członkowstwo w organizacji międzynarodowej

Przykład: sukcesja traktatów

- teoria tabula rasa (wszystkie umowy uważa się za nieważne i niebyłe)   Dotyczy umów wielostronnych z ograniczeniem dotyczącym ustalenia granic
- teoria prawa wyboru  

- Umowa dwustronna jest obowiązująca, jeśli strony się na to zgadzają

- „Prawo do namysłu” (państwa afrykańskie) w określonym czasie należy zdecydować, jakie umowy będą obowiązywać, a jakie nie

Rodzaje państw

  1. ze względu na strukturę: państwa jednolite i złożone
  2. ze względu na ograniczoną zdolność do czynności prawnych w stosunkach międzynarodowych: zależne, minipaństwa, trwale neutralne
  3. ze względu na stopień rozwoju: rozwinięte, rozwijające się

Państwa jednolite

Reprezentowane są przez jeden centralny rząd, który zaciąga zobowiązania i nabywa uprawnienia w imieniu całego państwa. Federacja może być państwem jednolitym w rozumieniu prawa międzynarodowego, jeśli jej części składowe nie mają kompetencji do zaciągania zobowiązań międzynarodowych – takimi kompetencjami dysponuje jefynie rząd centralny

Państwa złożone

Części składowe tych państw mają zdolność do zaciągania zobowiązań międzynarodowych, np. kantony w Szwajcarii (w sprawach drugorzędnych). Konfederacja to luźny związek państw oparty o umowę międzynarodową bez scentralizowanej władzy (konfederacja Rosji i Białorusi)

Państwa rozwijające się

Przyczyny tej klasyfikacji: nierówności ekonomiczne i społeczne państw. Pojęcie to jest używane od 1961 roku i zastąpiło pojęcie „kraje ekonomicznie zacofane”. Posiadają szczególne uprawnienia w stosunkach międzynarodowych, np. preferencyjne kredyty. Tworzą one tzw. Grupę 77 (od 1964 r., która obecnie liczy około 100 państw)

Państwa trwale neutralne

Mają ograniczoną zdolność do działania, przede wszystkim w kwestii konfliktów zbrojnych, ale taka ograniczona zdolność została przez nie dobrowolnie uznana. Status trwałej neutralności muszą uznać inne państwa. Państw trwale neutralne nie biorą udziału w konfliktach, nie są częścią sojuszu wojskowego, ani żądnych bloków politycznych. Mają jednak prawo do obrony własnego terytorium w przypadku ataku:

- Szwajcaria – neutralna od 1815roku, należy do ONZ od 2002roku

-Austria – neutralna od 1955 roku, należy do ONZ

Organizacja międzynarodowa

Organizacja międzynarodowa to stowarzyszenie państw utworzone na podstawie umowy międzynarodowej, która stanowi statut. Stowarzyszenie dysponuje względnie stałym składem członkowskim i stałymi organami, stawiającymi sobie samodzielne cele w dziedzinie stosunków międzynarodowych.

Organizacje międzynarodowe (podział)
Międzypaństwowe ONZ   Mieszane WTO   Pozarządowe Amnesty International, Światowa Federacja Kombatantów
Uniwersalne Organizacje wyspecjalizowane   Regionalne
             

 

Również wokół mniejszych organizacji tworzą się rodziny kolejnych organizacji – jeszcze mniejsze

NGO’S – definicja organizacji pozarządowej

Stowarzyszenie osób fizycznych i prawnych działających na podstawie umów tych podmiotów, niezależnie od tego, czy zarejestrowane jest w jakimś państwie, czy organizacji międzynarodowej. Dysponuje względnie stałym składem członkowskim i stałymi organami, stawiającymi sobie samodzielne cele w dziedzinie stosunków międzynarodowych. NGO’S nie są podmiotami prawa międzynarodowego.

Inne podziały organizacji:

  1. ze względu na dostępność członkowstwa: zamknięte, półzamknięte, otwarte (członkowie pierwotni (brali udział w założeniu organizacji) i wtórni (przystąpili później, gdy organizacja już funkcjonowała)
  2. ze względu na stopień władzy nad państwami członkowskimi – koordynujące (tradycyjne) i ponadpaństwowe (ponadnarodowe)
  3. ze względu na cele i skutki dziłania (koordynujące i integrujące (prowadzą do przemian w strukturze prawnej lub ekonomii danego państwa)

Organizacja jako podmiot prawa międzynarodowego

Organizacje są podmiotami prawa międzynarodowego, jeśli mają zdolność prawną i zdolność do działań prawnych: wysuwa się to z przepisów statutu, które przyznają organizacjom:

  • zdolność do zawierania umów międzynarodowych
  • prawo uchwalania wiążących organizacje wewnętrznie i państwo uchwał
  • prawo do występowania przed trybunałem międzynarodowym
  • prawo do korzystania z immunitetów przez organizację i jej funkcjonariuszy
  • prawo przedstawicielstwa wobec państw i innych organizacji

 

W świetle statutów organizacji podmiotowość posiadają:

  • ONZ
  • Organy wyspecjalizowane ONZ
  • Organy regionalne służące utrzymaniu pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego
  • Organizacje gospodarczej integracji międzynarodowej

Żadna organizacja międzynarodowa nie posiada jednak pełnej podmiotowości prawnej, takiej jak państwa, gdyż nie ma terytorium i ludności.

Struktura organizacji

  1. Zgromadzenie Ogólne
  2. Rada lub Komitet (może być więcej rad lub komitetów w zależności od wielkości organizacji)
  3. Organ administracyjny pod nazwą Sekretariatu lub Biura
  4. dodatkowo: specjalne organy do rozstrzygania sporów

Funkcje organizacji

  1. regulacyjna (ujednolicenie prawa międzynarodowego)
  2. kontrolna i operacyjna (operacje dla utrzymania pokoju, rozliczenia międzynarodowe, kredyty inwestycyjne, pomoc techniczna, badania naukowe)

Inny podział:

  1. funkcja forum (organizacja konferencji)
  2. funkcja typu usługowego

Uchwały organizacji

Jak zapadają uchwały?

Rozwiązanie modelowe: jednomyślność lub złagodzona jednomyślność niektóre państwa nie uczestniczą w głosowaniu, jeżeli nie są nim zainteresowane

Najczęściej: Większość głosów zwykła

Większość bezwzględna

Większość kwalifikowana

Szczególny typ głosowania: System głosów ważonych

Typy uchwał:

  1. PRO FORO INTERNO – dotyczy wewnętrznego funkcjonowania organizacji
  2. PRO FORO EXTERNO – dotyczy państw członkowskich

 

WYKŁAD 4

 

 

  PODMIOTY PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO    
             
Zorganizowane   Niezorganizowane  
             
Terytorialne   Bezterytorialne        
           
Suwerenne Państwa   Niesuwerenne          
    · Trwałe – Andora, Mandera · Czasowe – strony wojujące, naród walcząc o niepodległość            
             
             
                                         

 







Последнее изменение этой страницы: 2016-04-07; Нарушение авторского права страницы

infopedia.su Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав. Обратная связь - 35.172.233.2 (0.012 с.)