сыныпта пән бойынша жиынтық бағалау үшінші тоқсаннан бастап өткізіледі.

Төменде бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалау саны берілген (хх-кесте).

хх-кесте. «Сауат ашу» пәні бойынша жиынтық бағалау саны

 

Сынып

Бөлімдер/ортақ тақырыптар бойынша

жиынтық бағалау саны

ТЖБ балдары

1-тоқсан

2-тоқсан

3-тоқсан

4-тоқсан

әр тоқсанда

1-сынып

-

-

2*

2*

12 балл

 

*Бөлімдер/ортақ тақырыптар бойынша жиынтық бағалауда сөйлеу қызметінің екі түрі біріктіріледі (мысалы, тыңдалым және айтылым; оқылым және жазылым).

Жиынтық бағалау түрлері әр түрлі болуы мүмкін (диктант, тест, өзіндік жұмыс, мазмұндама, сөздік диктант және т.б.).  

 

 «Обучение грамоте» оқу пәні(оқыту орыс тілінде)

Учебная программа по предмету «Обучение грамоте» является подготовительным этапом для дальнейшего языкового и литературного образования, а также представляет собой основу для всего последующего обучения.

Особенностью изучения предмета является формирование функциональной грамотности в процессе освоения навыков аудирования (слушания), говорения, чтения и письма, которая позволяет использовать приобретенные знания, умения и навыки в различных жизненных ситуациях.

Объем учебной нагрузки по предмету составляет 6 часов в неделю,
198 часов в учебном году.

Выделяются три периода: добукварный, букварный, послебукварный. Количество часов на знакомство со звуком и буквой учитель может регулировать сам в зависимости от уровня усвоения учебного материала, достижения целей обучения обучающимися и выполнения задач каждого периода.

В первом полугодии техника чтения не проверяется. Норма скорости чтения во втором полугодии составляет 30-35 и более слов в минуту. В первом классе проверяется сформированность слогового способа чтения: осознание общего смысла читаемого текста при темпе чтения, соответствующего программным требованиям; понимание значения отдельных слов и предложений.

На конец 1-го полугодия ученик должен:

1) писать под диктовку слова, написание которых не расходится с произношением (3-5 слов);

2) писать предложения (из 2-3 слов);

3) списывать с печатного текста (не более 10-15 слов и знаков) на изученные буквы.

На конец 2-го полугодия:

1) писать под диктовку двусложные слова с безударными гласными, слова с мягким знаком на конце и в середине слова, слова с парными согласными (звонкими и глухими согласными на конце слова), йотированными-гласными (8-10слов);

2) писать предложения (из 3-4 слов), текст (не более 10-15 слов и знаков);

3) передавать содержание текста по вопросам (15-20 слов и знаков); 

4) составлять и записывать предложения на заданную тему
(2-4 предложения).

Текущий контроль успеваемости обучающихся проводится в форме суммативного оценивания для определения и фиксирования уровня усвоения содержания учебного материала по завершении четверти, изучения разделов (сквозных тем).

Суммативное оценивание по предмету в 1-м классе проводится с третьей четверти. Ниже представлено количество суммативных оцениваний за раздел/сквозную тему (Таблица 8).

 

Таблица хх. Количество суммативных оцениваний за раздел по предмету «Обучение грамоте»

 

Класс

Количество суммативных оцениваний

за раздел/сквозную тему

Баллы СОЧ

1 четверть

2 четверть

3 четверть

4 четверть

в каждой четверти

1 класс

-

-

2*

2*

по 12 баллов

 

* В суммативном оценивании за раздел/сквозную тему объединяются два вида речевой деятельности (например, аудирование (слушание) и говорение; чтение и письмо).

Виды суммативного оценивания могут быть разными - диктант, тест, самостоятельная работа, изложение, словарный диктант и т.д.)

 

«Қазақ тілі» (Т1) оқу пәні (оқыту қазақ тілінде)

«Қазақ тіл» пәні бастауыш мектепте гуманитарлық білім берудің бастапқы өзегі болып табылады. Бастауыш мектепте «Қазақ тілі» пәнін оқытудың мақсаты – сөйлеу әрекетінің түрлерін: тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылымды дамыту арқылы тіл туралы бастапқы білімді меңгерту және оны тілдік нормаларды сақтай отырып, оқу әрекеті мен күнделікті өмірде қолдану.

Пәнді оқытудың басты ерекшелігінің бірі білім алушылардың сауаттылығын арттыру және тілін дамыту мақсатында жазба жұмыстарын жүргізіп отыру болып табылады.

Оқу жүктемесінің көлемі:

1) 2-сыныпта – аптасына 4 сағаттан, оқу жылында – 136 сағатты;

2) 3-сыныпта – аптасына 4 сағаттан, оқу жылында – 136 сағатты;

3) 4-сыныпта – аптасына 4 сағаттан, оқу жылында – 136 сағатты құрайды.

«Қазақ тілі» пәнін оқытуда педагогикалық тәсілдемелер мен технологияларды қолдануға болады:

1) оқытудың коммуникативтік (қарым-қатынастық) тәсілдемесі – әрекеттік тәсілдеме (сөйлеу әрекетінің түрлері бойынша дамыту);

2) дамыта оқыту технологиясы (білім алушылар оқу әрекетінің жүйесін игереді, өзінің іс-әрекетін жоспарлауды және оны басқаруды үйренеді);

3) зерттеушілік тәсілдеме (білім алушылар «нені білемін?, нені білгім келеді?, нені үйрендім?» тұрғысынан өз әрекетін талдауға үйренеді);

4) саралап оқыту технологиясы (білім алушыларды қабілетіне, мүмкіндігіне, ерекшелігіне қарай оқыту міндетін қою);

5) жүйелі-әрекеттік тәсілдеме (білім алушы білімді дайын күйінде алмай, оны өзі өндіруден, өз оқу әрекетінің мазмұны мен түрлерін ұғынудан, оның ережелер жүйесін түсіну мен қабылдаудан, жетілдіруге белсенді қатысудан тұрады).

Пәннің мазмұны мәтін түрлері, көркем шығармалар мен аутентті материалдар арқылы білім алушылардың сөздік қорын жаңа сөздермен толықтыруды, оқығаны бойынша пікір білдіруді және оны дәлелдеуді, белгілі бір тақырыпқа байланысты өз ойын толық, жүйелі, түсінікті етіп ауызша және жазбаша жеткізе білуге дағдыландыруды, мәтін бойынша сұрақтар құрастырып, мүмкін болатын жауаптарды болжап, өзін-өзі бағалауды, мәтін бөлімдері арасында мағыналық байланыс орнатуды, жоспар құруды, сөйлеу мәдениетін қалыптастыруды қамтиды.

Тілдің фонетикалық, лексикалық, грамматикалық және орфографиялық құбылыстары мен фактілері өзара байланыста оқытылады және олардың білім алушыларының сөйлеу практикасында қолдануына бағытталған.

Оқу мақсаты бір тоқсан ішінде сөйлеу әрекетінің түрлері бойынша үйлестіріледі. Сөйлеу әрекетінің түрлері бойынша (тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым) оқу мақсаттарын біріктіре алады. Бір сабақта
әртүрлі негізгі дағдылардың 2-3 оқу мақсатын біріктіруге болады. Білім алушылардың оқу мақсатын меңгеру деңгейіне қарай мұғалім сағат санын өзі бөле алады.

Пән бойынша 2-4-сыныптардағы жазба жұмыстарының көлемі келесі кестеде көрсетілген (9-кесте).

 

9-кесте. «Қазақ тілі» пәні бойынша жазба жұмыстарының түрлері және көлемі

 

Жазба

жұмыстарының түрлері

2-сынып

3-сынып

4-сынып

Сөздік диктант

5-7 сөз

9-12 сөз

12-15 сөз

Диктант

25-30 сөз

35-50 сөз

55-70 сөз

Көшіру

25-30 сөз

35-50 сөз

55-70 сөз

Мазмұндама

40-60 сөз

60-80 сөз

80-100 сөз

Шығарма

25-35 сөз

35-55 сөз

65-70 сөз

 

Оқыту сипатындағы шығармашылық жұмыстарды жүргізу мерзімділігі мен түрлерін мұғалім өзі анықтайды.

Мұғалім жазбаша жұмыстарды өткізуде дескрипторлары бар критерийлер құрастырады. Жазбаша жұмыстардың дескрипторлары анық және нақты болуы тиіс. Олар тапсырманы орындаудың қай кезеңінде білім алушы қиындыққа және оларды түзетуге тап болды дегенді анықтауға мүмкіндік береді. Бұл білім алушылар мен ата-аналарға конструктивті кері байланыс беруге мүмкіндік береді. Төменде критерийлермен жұмыс жасаудың үлгілері ұсыным сипатында берілген (10-кесте).

 

10-кесте. Жазба жұмыстарының критерийлері мен дескрипторлары

 

№

Жұмыс түрлері

Критерийлер/дескрипторлар

1.

Диктант (грамматикалық тапсырмаларымен)

- мәтінді бұрмалаусыз жазады: әріптерді қосу және ауыстыру, тастап кету;

- әріптер мен дыбыстар арақатынасын белгілей біледі;

- грамматикалық тапсырмаларды орындайды;

- оқылған материал бойынша тыныс белгілерін қояды;

- жазу кезінде сөздерді дұрыс жазады;

- сөздерді жазу барысында орфографиялық нормаларды сақтай біледі.

2.

Сөздік диктант

- сөздерді қатесіз жазады;

- ережеге бағынбайтын сөздерді дұрыс жаза алады.

3.

Ескерту диктанты – есту диктантының түрі. Мақсаты – мәтін, сөз жазғанға дейін орфограммаларды түсіндіру арқылы қателерді ескерту. Тақырыпты өтудің бастапқы кезеңдерінде қолданылады. Жазу алдында орфографиялық талдау жүргізіледі – білім алушылар сөздің қалай жазылғанын және неге екенін түсіндіреді.

- тексерілетін емлеге сай ережені біледі;

- сөздерді жазу кезінде емле ережелерін қолданады;

- өтілген материал аясында тыныс белгілерін дұрыс қоя алады;

- ережеге бағынбайтын сөздерді дұрыс жаза алады.

4.

Еркін диктант мәтінді жазу барысында білім алушылар жекелеген сөздерді ауыстыра алады, сөйлемнің құрылымын өзгерте алады. Мәтін әуелі тұтас оқылады, сонан соң бөліктері бойынша (3-4 сөйлем); әрбір бөлігі қайталап оқығаннан кейін жазылады. Білім алушылар мәтіннің әр бөлігін есте сақтау арқылы жазады. Бұл жұмыс түрі білім алушыларды мазмұндама жазуға дағдыландырады.

- сөздерді мағынасы жағынан таңдай біледі/алмастыра алады;

- мәтіннің бөлігі бойынша есте сақтай отырып, жаза біледі;

- сөздерді жазу кезінде орфографиялық ережелерді қолданады;

- оқылған материал бойынша тыныс белгілерін қоя біледі.

 

5.

Көру диктанты

Бұл диктант түрі білім алушылардың көру, есту, есте сақтау, затты тану сияқты қабілеттерін дамыту мақсатында жүргізіледі. Көру диктанты үшін әріп, буын, жеке сөздер, сондай-ақ жазылуы қиын сөздер мен сөз тіркестері және шағын мәтіндер, жұмбақтар, мақалдар, жаттауға берілгсн өлеңдерді алуға болады.

- есте сақтау арқылы мәтін жаза біледі;

- емлені жазу кезінде ережелерді қолдана біледі;

- оқылған материал бойынша тыныс белгілерін қояды;

- жазылған мәтін үлгісі бойынша тексереді.

6.

Суретті диктант (дыбыссыз диктант) – мұғалімі үнсіз пәндік суретті көрсетеді, білім алушылар заттың атауын жазады.

- суреттегі бейнені сөздермен сәйкестендіре біледі;

- бейнеленген суретті сөздермен жаза біледі;

- емлені жазу барысында ережелерді қолдана біледі.

7.

Іріктеу диктанты – есту немесе көру диктантының түрі. Бүкіл мәтінді жазу емес, тек қана оқылған ережелер орфограммасы бар сөздерді, сөз тіркестерін, сөйлемдерді жазғызу. Қосымша тапсырма қоса жүруі мүмкін.

- оқылған орфограммалары бар сөздерді таңдай біледі;

- сөзді жазу кезінде орфографиялық ережені қолдана біледі.

8.

Шығармашылық диктант — үйрету диктанттарының ішінде мазмұн, құрылым, әдіс-тәсіл жағынан ең күрделісі, білім алушылардың ойлау қабілетін, сөздік қорын, білім деңгейі мен өздігінен жұмыс істеудегі шеберліктерін арттыру көрсеткіші. Бұл диктанттың көп нүктенің орнына тиісті әріптерді қою, сөздерді дұрыс орналастыру арқылы сөйлем құрау, басы жазылған мәтінді аяқтау сияқты басқа диктанттарға ұқсамайтын өзгешеліктері болады.

- белгілі бір сөзді немесе грамматикалық нысанды таңдай біледі;

- сөздерді жазу кезінде орфографиялық ережені қолдана алады.

 

9.

Дұрыс құралмаған сөйлемдерден байланысқан мәтін құрау

- дұрыс құралмаған сөйлемдерден мәтін құрай алады;

- мәтін құрылымын сақтайды;

- құралған мәтінді қатесіз көшіре алады.

10.

Қысқартулармен көшіру

- сөйлемнің жеңілдетілген түрін жаза алады;

- сөзді жазу кезінде емле ережелерін қолданады.

11.

Сөздерді қосу арқылы сөйлемдерді көшіру

- сөздерді қосу арқылы сөйлемдерді жаза алады;

- сөйлемдерді жазу кезінде емле ережелерін қолданады.

12.

Мазмұндама

- мазмұндау кезінде ойды өзгертпей сақтай біледі;

- орфографиялық нормаларды сақтайды.

13.

Шығарма

- жоспар құра алады;

- ой бірізділігін сақтай біледі;

- орфографиялық нормаларды сақтай біледі.

 

Пән бойынша жиынтық бағалау тоқсандық жиынтық бағалауды (ТЖБ) және бөлім бойынша жиынтық бағалау (БЖБ) рәсімдерінің нақты санын жүргізуді көздейді. Төменде бөлім/ортақ тақырып үшін жиынтық бағалау саны көрсетілген (11-кесте).

 

11-кесте. «Қазақ тілі» пәні бойынша жиынтық бағалау саны

 

Сыныптар

Бөлімдер/ортақ тақырыптар бойынша

жиынтық бағалау саны

ТЖБ балдары

1-тоқсан

2-тоқсан

3-тоқсан

4-тоқсан

әр тоқсанда

2-сынып

2*

2*

2*

2*

14 балл

3-сынып

2*

2*

2*

2*

16 балл

4-сынып

2*

2*

2*

2*

18 балл

 

*Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауда сөйлеу қызметінің екі түрі біріктіріледі (мысалы, тыңдалым және айтылым; оқылым және жазылым)

«Русский язык» оқу пәні (Я1)(оқыту орыс тілінде)

Учебный предмет «Русский язык» – важнейший компонент школьной программы, поскольку является не только объектом изучения, отдельным учебным предметом, но и средством обучения другим школьным предметам.

Основная цель обучения предмету – заложить основу формирования функциональной грамотности, обеспечить развитие всех видов речевой деятельности: аудирования (слушания), говорения, чтения, письма как показателей общей культуры человека.

Объем учебной нагрузки по учебному предмету «Русский язык» составляет:

1) во 2-м классе – 4 часа в неделю, 136 часов в учебном году;

2) в 3-м классе – 4 часа в неделю, 136 часов в учебном году;

3) в 4-м классе – 4 часа в неделю, 136 часов в учебном году.

При обучении языку используются:

1) коммуникативно-деятельностный подход (определяет такую организацию и направленность уроков по русскому языку, при которой цель обучения связана с обеспечением максимального приближения учебного процесса к реальному процессу общения. На основе учебной деятельности обучающиеся приходят к пониманию необходимости новых знаний);

2) развивающее обучение (обучающийся овладевает системой учебных действий, учится конструировать свою учебную деятельность и управлять ею);

3) исследовательский подход (что я знаю?, что я хочу узнать?, чему я научился?);

4) дифференцированное обучение (постановка задач согласно потребностям обучающегося).

Весь процесс обучения языку подчинен формированию навыков речевой деятельности обучающихся, развитию умений содержательно, четко и ясно выражать мысли и чувства в устной и письменной форме.

Фонетические, лексические, грамматические и орфографические явления и факты языка изучаются во взаимосвязи и ориентированы на применение их обучающимися в речевой практике.

Цели обучения в пределах одной четверти комбинируются по разным видам речевой деятельности. Интегрировать цели обучения по видам речевой деятельности (аудирование (слушание), говорение, чтение, письмо) учитель может на своё усмотрение с учетом потребностей обучающихся. На один урок можно интегрировать 2-3 цели обучения из разных ключевых навыков. Исходя от уровня усвоения цели обучения обучающимися, учитель распределяет количество часов.

Объем письменных работ во 2-4-х классах по предметам представлен
в следующей таблице (таблица хх).

 

Таблица хх. Объем письменных работ

 

Виды письменных работ

2 класс

3 класс

4 класс

1 полугодие

2 полугодие

1 полугодие

2 полугодие

полугодие

полугодие

Словарный диктант

3-5 слов

5-7 слов

7-9 слов

9-12 слов

10-12 слов

12-15 слов

Диктант

30-35 слов

35-40

слов

45-50 слов

60-65 слов

65-70 слов

70-80 слов

Списывание

30-35 слов

35-40

слов

45-50 слов

60-65 слов

65-70 слов

70-80 слов

Изложение

35-40 слов

40-45 слов

50-55 слов

65-70 слов

75-80 слов

85-95 слов

Сочинение

30-35 слов

35-40 слов

50-55 слов

55-70

слов

75-85 слов

90-100 слов

 

Периодичность проведения и виды творческих работ обучающего характера определяются учителем  самостоятельно.

Для проведения письменных работ учитель составляет критерии с дескрипторами. Дескрипторы к письменным работам должны быть ясными и точными. Они позволяют определить, на каком этапе выполнения задания обучающийся испытывает трудности, и корректировать их. Это способствует предоставлению конструктивной обратной связи обучающимся и родителям. Ниже представлены примерные виды работ с критериями рекомендательного характера (таблица 13).

 

Таблица хх. Примерные виды работ и критерии с дескрипторами

 

№

Виды работ

Критерии/дескрипторы

Диктант

(с грамматическими заданиями)

- Записывает текст без искажения: пропуска букв, добавления и перестановок;

- знает и соотносит звуки и буквы;

- выполняет грамматические задания;

- умеет расставлять знаки препинания в пределах изученного материала;

- умеет правильно писать словарные слова;

- соблюдает орфографический режим при написании слов

Словарный диктант

- пишет слова без ошибок;

- умеет правильно писать словарные слова.

Предупредительный диктант – вид слухового диктанта. Цель – предупреждение ошибок путём объяснения орфограмм до записи текста, слова. Применяется на первичных этапах изучения темы. Перед записью проводится орфографический анализ – обучающиеся объясняют, как пишутся слова и почему.

- Знает правило на проверяемую орфограмму;

- применяет правила орфографии при написании слов;

- умеет расставлять знаки препинания в пределах изученного материала;

- умеет правильно писать словарные слова.

Свободный диктант – в процессе записи текста обучающиеся могут заменить отдельные слова, изменить структуру предложения. Текст диктуется вначале целиком, затем по частям (3-4 предложения); каждая часть записывается после повторного её прочтения. Обучающиеся записывают каждую часть текста по памяти, как запомнили. Данный вид работы подготавливает учащихся к написанию изложений.

- Умеет подбирать/заменять слова подходящими по смыслу;

- умеет записывать часть текста по памяти;

- применяет правила орфографии при написании слов;

- умеет расставлять знаки препинания в пределах изученного материала.

Зрительный диктант – вид орфографического упражнения, развивающий орфографическую зоркость, зрительную память и внимание. Записанный на доске текст (слова, предложения) прочитывается учащимися, анализируется, затем стирается. Обучающиеся пишут его по памяти. После записи осуществляется проверка.

- Умеет записывать текст по памяти;

- применяет правила орфографии при написании слов;

- умеет расставлять знаки препинания в пределах изученного материала;

- проверяет записанный текст по образцу.

Картинный диктант (беззвучный диктант) – учитель молча демонстрирует предметную картинку, обуучающиеся записывают название изображённого предмета.

- Умеет соотносить изображение со словами;

- умеет записать словами изображенный предмет;

-применяет правила орфографии при написании слов.

Выборочный диктант – вид слухового или зрительного диктанта. Предполагает запись не всего текста, а лишь тех слов, словосочетаний, предложений, в которых есть орфограммы на изучаемое правило. Может сопровождаться дополнительным заданием.

- Умеет выбирать слова на изученную орфограмму;

- применяет правила орфографии при написании слов.

Творческий диктант – по заданию учителя в диктуемый текст обучающиеся вставляют определённые слова или изменяют грамматическую форму диктуемых слов.

- Умеет подбирать определённые слова или изменять грамматическую форму;

- применяет правила орфографии при написании слов.

Составление связного текста из деформированных предложений.

- Умеет составлять текст из деформированных предложений;

- соблюдает структуру текста;

- умеет списывать получившийся текст без ошибок.

Списывание с сокращениями.

-умеет записывать упрощенный вид предложения;

-применяет правила орфографии при написании слов.

Списывание предложений с добавлением.

- умеет записывать предложения с добавлением слов;

- применяет правила орфографии при написании предложений.

Изложение

- Соблюдает последовательность изложения мысли без искажения;

- соблюдает орфогрфический режим.

Сочинение

- Составляет план;

- соблюдает последовательность мысли;

- соблюдает орфогрфический режим.

Суммативное оценивание по предмету предполагает проведение конкретного количества суммативных оцениванийза раздел (СОР). Ниже представлено количество суммативных оцениваний за раздел/сквозную тему (таблица хх).

 

Таблица хх. Количество суммативных оцениваний по предмету «Қазақ тілі», «Русский язык» за раздел

 

Класс

Количество суммативных оцениваний

за раздел/сквозную тему

Баллы СОЧ

1 четверть

2 четверть

 

3 четверть

 

4 четверть

 

в каждой четверти

2 класс

2*

2*

2*

2*

14 баллов

3 класс

2*

2*

2*

2*

16 баллов

4 класс

2*

2*

2*

2*

18 баллов

 

* В суммативном оценивании за раздел/сквозную тему объединяются два вида речевой деятельности (например, аудирование и говорение; чтение и письмо).

«Әдебиеттік оқу» оқу пәні(оқыту қазақ тілінде) 

«Әдебиеттік оқу» пәнінің мақсаты – бастауыш сынып білім алушыларының көркем шығарманы сезіммен қабылдауы, түсінуі, санасында қайта жаңғырта алуы және шығармадан қабылдағанын өзінің шығармашылық әрекетінде жүзеге асыруға ұмтылуы арқылы функционалдық сауаттылығын қалыптастыру.

Оқу бағдарламасында әдеби-шығармашылық қабілеттерін дамыту қарастырылған. Нақты шығармаларды оқып білу және қажетті шығармашылық тапсырмаларды орындау үшін мұғалім білім алушылардың даярлық деңгейіне байланысты сабақтар санын анықтайды.

Оқу жүктемесінің көлемі:

1) 2-сыныпта – аптасына 3 сағаттан, оқу жылында – 102 сағатты;

2) 3-сыныпта – аптасына 3 сағаттан, оқу жылында – 102 сағатты;

3) 4-сыныпта – аптасына 3 сағаттан, оқу жылында – 102 сағатты құрайды.

Оқу дағдысы негізгі оқу дағдысы болып табылады, сондықтан оны қалыптастырғанда, кезең-кезеңмен жұмыс істеу маңызды: дұрыс оқу (дыбыстар мен әріптерді сәйкестендіру, буындар құрауы); түсініп оқу (оқылған сөздің мағынасын түсіну және олардың мағынасын түсіндіру); шапшаң (тұтас сөздерді дұрыс және түсініп оқу); мәнерлеп (дұрыс, түсініп және шапшаң оқуға және ақпараттың мазмұнына өзінің көзқарасын білдіру).

Білім алушылардың оқу дағдыларының қалыптасуын ескере отырып, мұғалім төмендегі міндеттерді қояды:

- екінші сыныпта сөз бен сөз тіркестерін тұтас оқуға біліктерінің қалыптасуын; оқу қарқыны бойынша оқылған мәтіннің мазмұны түсінуін, оқу кезінде кідіріс жасай білуін, тиісті тыныс белгілерін қоюын, интонациясын, кейіпкерлерінің ерекшеліктері тән қассиеттерді білуін тексереді;

- үшінші сыныпта негізгі құралдардың мәнерлілігін пайдалануда өлеңдер және шығармалар мәтінін оқу мәнерлілігін тексеру, дауыстап және іштей оқуда оқылған мәтіннің мәнін түсінуін, сонымен қатар, оқу техникасын тексерудің негізгі міндеттерін тұтассөздермен оқи білуінің қалыптасуын тексереді;

- төртінші сыныпта оқу дағдысы: шығарманы іштей көз жүгіртіп, шолып, түртіп алып, сұрақтар қоя отырып, қажетті ақпаратты тауып, белгі қойып оқу, талдау жасап оқу, сын тұрғысынан бағалап оқу (15-кесте).

15-кесте. Оқу дағдыларының нормалары

 

Сыныптар

І

жартыжылдық

ІІ

жартыжылдық

2-сынып

40-45 сөз

50-55 сөз

3-сынып

60-65 сөз

65-70 сөз

4-сынып

75-80 сөз

80-90 сөз

 

Ескерту: шылау, одағай, еліктеу сөздер, қос сөздер жеке сөз ретінде саналады. Білім алушылардың оқу техникасы оқу дағдысын қалыптастыру бойынша одан әрі оқыту алгоритмін құру үшін критерий болып табылатынын ескеру маңызды.

Оқу қарқыны (жылдамдығы) оқу тәсіліне, түсінуіне және мәнерлілігіне тікелей байланысты екенін және сол арқылы оқу дағдысының толыққанды қалыптасатынын есте ұстау қажет.

Білім алушылардың дайындық деңгейіне байланысты қажет болған жағдайда, мұғалім таңдауы бойынша басқа да әдеби шығармаларды оқуды тізбеге қосуға болады. Ол шығармалар білім алушылардың жас ерекшеліктеріне сәйкес болуы керек.

«Әдебиеттік оқу» пәні бойынша мұғалім әр түрлі қосымша жұмыстарды жүргізуі мүмкін және тапсырмалардың критерийлері мен дескрипторлары даалдын ала дайындалады. Мұғалім шығармашылық жұмыстарды өткізу кезеңі мен түрлерін өзі анықтайды. Төменде ұсыным сипатында критерийлермен жұмыс жасаудың шамамен түрлері берілген (хх-кесте).

 

хх-кесте. Пән бойынша жұмыс түрлерінің үлгісі

 

№

Оқудың түрлері

Критерийлер/дескрипторлар

1.

Алгоритм бойынша әңгіме құрау

- алгоритм бойынша әңгіме құрай алады;

- әңгімедегі оқиғалардың дәйектілігін анықтайды;

- әңгімені аяқтай алады;

- құралған әңгімені жазады

2.

Кейіпкердің атынан хат

- сөйлемдерді нақты әрі анық құрайды;

- дәйектілікті сақтайды;

- кейіпкердің іс-әрекетін бағалай алады, қорытынды жасай алады

3.

Кейіпкерге хат

Мұғалім шығарманы өз қалауы бойынша таңдайды. Ал білім алушылар хат жазатын кейіпкерін өз бетінше таңдайды.

- өз хатына ат қоя алады;

- тірек сөздерді пайдалана отырып, ұсынылған тақырып бойынша хат жазады;

- өз ойын қисынды және жүйелі түрде жеткізеді;

- сөйлемнің ойын дәл жеткізеді;

- кейіпкердің іс-әрекетін сипаттайды;

- кейіпкердің іс-әрекетін бағалай алады, қорытынды жасай алады

4.

Санамақ құрастыру

Санамақ – баланың есептеу, ойлау қабілетін дамытуға арналған тілдік құралы.

- санамақтарды мақал-мәтелдерден, жұмбақтардан, т.б. ажырата алады;

- санамақ құрастырудың принципін түсінеді;

- өзінің құрастырған санамағына таныстырылым жасайды

5.

Диалог

- диалог түрінде сөйлесе алады;

- диалогтің басында, ортасында және соңында айтылатын сөйлемдерді дұрыс қолданады;

- ойын түсінікті және дұрыс жеткізе алады;

- сөздік қорын көрсете алады

6.

Кітап жасау

Шығармашылықжобаның бұл түрін(жеке немесе топтық) әртүрлі техникада орындауға болады. Бұл өзі суреттерін салып, қолымен жазылған кітап болуы мүмкін. Кітапты аппликацияменәрлеуге болады. Кітап әртүрлімазмұнда бола алады:«Бұл қандай аң?»; «Ақ» сөзімен тұрақты сөз тіркестері, иллюстрацияланған (суретті) сөздік.

- шығармашылық жобаның тақырыбын анықтайды;

- кітаптың мазмұнын ойластырады (ресурстарды таңдайды);

- суреттермен әрлейді;

- суреттер мазмұнына сәйкес келеді

7.

Берілген рифма бойынша өлең (буриме) шығару және басқа да өлең түріндегі шығармаларды ойлап табу; сондай-ақ бірінші жолдың екінші жолын ойлап табу және т.б.

- екі немесі бірнеше сөздердің қосымшаларынан, соңғы буындарынан ұйқасым таба алады;

- берілген рифмаға сәйкес сөздерді таңдай алады;

- берілген тақырыпқа сәйкес өлеңді жалғастыра алады

8.

Ертегілер елінде

Әртүрлі ертегілерден сюжеттерді және кейіпкерлерді таңдайды, оларды біріктіріп, ертегі ойластырады. Білім алушылар кейіпкерлерін алмастыра отырып, өздерінің сүйікті ертегілерін ала алады.

- әртүрлі ертегілердің кейіпкерлерін бір сюжетке біріктіре алады;

- ойластырған ертегісі түсінікті;

- оқиғалардың дәйектілігін сақтайды

9.

Аяқталмаған әңгіме

- ұсынылған бастамасы бойынша әңгімені жалғастырады;

- әңгімедегі оқиғалардың дәйектілігін анықтайды;

- әңгімені аяқтай алады

10.

Оқылған шығармаға диафильм салу

- мәтінді мұқият тыңдап, сұрақтарға жауап береді;

- мәтінді аяқталған мазмұндық бөліктерге бөле алады;

- әр бөліктің негізгі ойын анықтай алады;

- әр бөлікке ат қояды;

- дәйекті жоспар құрады;

- диафильм салады

 

Пән бойынша жиынтық бағалау тоқсандық жиынтық бағалауды (ТЖБ) және бөлім бойынша жиынтық бағалау (БЖБ) рәсімдерінің нақты санын жүргізуді көздейді. Төменде бөлім/ортақ тақырып үшін жиынтық бағалау саны көрсетілген (хх-кесте).

 

хх-кесте. «Әдебиеттік оқу»пәні бойынша жиынтық бағалау саны

 

Сыныптар

Бөлімдер/ортақ тақырыптар бойыншажиынтық бағалау саны

ТЖБ балдары

1-тоқсан

2-тоқсан

3-тоқсан

4-тоқсан

әр тоқсанда

2-сынып

2*

2*

2*

2*

14 балл

3-сынып

2*

2*

2*

2*

16 балл

4-сынып

2*

2*

2*

2*

18 балл

 

* Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауда сөйлеу қызметінің екі түрі біріктіріледі (мысалы, тыңдалым және айтылым; оқылым және жазылым)

 «Литературное чтение» оқу пәні(оқыту орыс тілінде)

Цель обучения – способствовать развитию личности ребенка средствами искусства слова, воспитывать потребность в общении с искусством, вводить школьника в мир художественной литературы, приобщая его к духовному опыту человечества; формировать в процессе читательской деятельности навыки функциональной грамотности младших школьников.

Учебной программой предусмотрено развитие литературно-творческих способностей. Количество уроков, необходимых для изучения конкретных произведений и выполнение творческих заданий, определяет учитель в зависимости от поставленных задач и уровня подготовленности обучающихся.

Объем учебной нагрузки составляет:

1) во 2-м классе – 3 часа в неделю, 102 часа в учебном году;

2) в 3-м классе – 3 часа в неделю, 102 часа в учебном году;

3) в 4-м классе – 3 часа в неделю, 102 часа в учебном году.

Навык чтения является ключевым учебным навыком и поэтому важно работать над его формированием поэтапно: правильное чтение (соотнесение звуков и букв, слияние в слоги); осознанное (понимать смысл прочитанного слова и объяснять их значение); беглое (правильное и осознанное чтение целыми словами информации); выразительное (правильно, осознанно и бегло прочитать и выразить интонационно свое отношение к содержанию информации).

Учитывая особенности уровня сформированности навыка чтения обучающихся, учитель ставит следующие задачи:

- во втором классе проверяется сформированность умения читать целыми словами и словосочетаниями, осознание общего смысла содержания прочитанного текста при темпе чтения, умение использовать паузы, соответствующие знакам препинания, интонации, передающие характерные особенности героев;

в третьем классе наряду с проверкой сформированности умения читать целыми словами основными задачами проверки техники чтения являются достижение осмысления прочитанного текста при темпе чтения вслух и про себя, проверка выразительности чтения подготовленного текста произведений и стихотворений, использование основных средств выразительности;

в четвертом классе чтение – процесс принятия смысла, добывания информации из письменного текста, выборочное чтение, осмысленное чтение бегло вслух и про себя, выразительное, с передачей замысла автора, контроль своего чтения.

 

Таблица хх. Нормы сформированности навыка чтения по предмету «Литературное чтение»

 

Класс

Обязательный уровень

Возможный уровень

1 полугодие

2 полугодие

1 полугодие

2 полугодие

2 класс

40-50 слов

50-60 слов

50-60 слов

60-70 слов

3 класс

60-70 слов

70-80 лов

70-80слов

80-90 слов

4 класс

80-90 слов

90-105 слов

90-100 слов

100-120 слов

 

Предлоги, союзы, частицы, междометия считаются как отдельные слова. Важно также помнить, что техника чтения ученика является критерием для выстраивания алгоритма дальнейшего обучения по формированию навыка чтения.

Необходимо помнить, что темп (скорость) чтения находится в прямой зависимости от способа чтения, понимания и выразительности, и из этого складывается полноценный навык чтения и понимания текста.

Важно также помнить, что скорость чтения является критерием для выстраивания алгоритма дальнейшего обучения по формированию навыка чтения.

При необходимости в зависимости от уровня подготовленности обучающихся в перечень включаются другие литературные произведения по выбору учителя, соответствующие возрастным особенностям обучающихся.

Учитель может проводить разные виды дополнительных работ и заданий с заранее подготовленными критериями и дескрипторами к ним. Периодичность проведения и виды творческих работ обучающего характера отводится на усмотрение учителя. Ниже представлены примерные виды работ с критериями рекомендательного характера (таблица хх).

 

Таблица хх. Примерные виды работ с критериями/дескрипторами

 

№

Виды работ

Критерии/дескрипторы

Составление рассказа по алгоритму.

- Умеет составить рассказ по алгоритму;

- определяет последовательность событий рассказа;

- умеет завершить рассказ;

- записывает составленный рассказ.

Письмо от имени героя.

- Чётко и ясно формулирует предложения;

- соблюдает последовательность;

- оценивает действия героя, делает вывод.

Письмо герою.

Учитель выбирает произведение на свое усмотрение. Обучающиеся самостоятельно определяются с выбором героя, к которому они будут писать письмо.

 

 

- Придумывает название для своего письма;

- следует предложенной теме, используя опорные слова;

- умеет логично и последовательно излагать свои мысли;

- четко выражает мысль предложения;

- описывает действия героя;

- оценивает действия героя, делает вывод.

Сочинение считалок.

Считалка – это произносимый нараспев стишок, в котором сопровождается распределение участников игры.

- Умеет отличать считалку от загадок, поговорок и т.д.;

- понимает принцип составления считалки;

- сможет сочинить свою считалку;

- осуществляет презентацию своей считалки.

Диалог.

- Умеет поддерживать диалог;

 - умеет использовать формулировки начала, продолжения и завершения диалога;

- умеет выражать мысли понятно и правильно;

- демонстрирует словарный запас.

Создание книги.

Этот вид творческого проекта (индивидуальный или групповой) можно выполнять в разной технике. Это может быть рукописная книга с собственноручными иллюстрациями; можно оформить книгу аппликацией.

Содержание любое: «Что это за зверь?»;

сборник «Фразеологизмы со словом «Ручка», иллюстрированный словарь.

- Определяет тему творческого проекта;

- продумывает содержание книги (подбор ресурсов);

- осуществляет иллюстрированное/рукописное оформление;

- подготовленные иллюстрации соответствуют содержанию.

Сочинение стихотворения (буриме) и другие стихотворные произведения по заданным рифмам; можно придумывать также вторые строки к первым и.др.

- Сможет найти созвучие в окончании двух или нескольких слов;

- сможет подобрать слово, соответствующее заданной рифме;

- сможет продолжить стихотворение в соответствии с заданной темой.

Салат из сказок.

Выбирают какой-либо сюжет и героев из разных сказок, объединяют их и придумывают сказку. Дети могут взять свои любимые сказки, поменять персонажей.

- Умеет объединять героев из разных сказок в один сюжет;

- соблюдает последовательность событий;

- сказка доступна для понимания.

Незаконченный рассказ.

- Умеет продолжить рассказ по предложенному началу;

- определяет последовательность событий рассказа;

- умеет завершить рассказ.

Нарисуй диафильм к прочитанному произведению.

- Внимательно читает текст и отвечает на вопросы;

- умеет делить текст на законченные смысловые части;

- умеет определять основную мысль каждой части;

-умеет озаглавливать каждую часть;

- составляет последовательный план;

- рисует диафильм.

 

Суммативное оценивание по предмету предполагает проведение конкретного количества суммативных оцениванийза раздел (СОР) за четверть (СОЧ). Ниже представлено количество суммативных оцениваний за раздел/сквозную тему (таблица хх).

 

Таблица хх. Количество суммативных оцениваний за раздел/сквозную тему по предмету «Литературное чтение»

 

Класс

Количество суммативных оцениваний

за раздел/сквозную тему

Баллы СОЧ

1 четверть

2 четверть

3 четверть

4 четверть

в каждой четверти

2 класс

2*

2*

2*

2*

14 баллов

3 класс

2*

2*

2*

2*

16 баллов

4 класс

2*

2*

2*

2*

18 баллов

*В суммативном оценивании за раздел/сквозную тему объединяются два вида речевой деятельности (например, аудирование и говорение; чтение и письмо).