Peter Katzenstein - regiony jako produkty kultury

· R powinien być rozpatrywany tak, że granice geogr nie są bardziej realne niż kulturalne, etniczne tożsamości, ekonomiczne –wszystkie zmieniają się w przestrzeni i czasie i powinny być równie ważne, kryterium geogr nie ma większej wagi niż inne, geografia nie jest przeznaczeniem

· R jest produktem kultury, historii i ulega zmianie w czasie

· R to kreacja polityczna, nie ma stałych wyznaczników geogr ani stałych w skali fizycznej

· Przesunięcia z peryferii do centrum, zmiana stopnia integracji ® zmieniają sam region

Inni:

- nad czynnikiem geografii przeważa tożsamość ® identyfikacja z ideą regionu stymuluje jego rozwój

Hurrell, Hettne (ulubieńcy Zajączkowskiego) - cognitive space

· nie ma naturalnych regionów, wszystko to konstrukt, cognitive space

· kryteria wyodrębnienia: poczucie wspólnoty, wspólne wartości i cele

· wydobywa spadek znaczenia państwa jako regionotwórczego czynnika

· podkreślenie znaczenia społeczeństwa i świadomości zbiorowej

· nie jest sumą państw sąsiadujących, choć geografia nadal obecna

· dodanie innych ważnych zmiennych –

polit homogeniczności, kulturowa różnorodność, nowi aktorzy

Zmiana podejścia do pojęcia „granice” w SM ® do charakteru funkcjonalnego

- spadek znaczenia roli państwa i kontroli nad własnym terytorium

- przejmowanie kompetencji przez struktury ponadpaństwowe

- postpoztywizm to dobrze tłumaczy

Aktorzy tworzący regiony mogą mieć subiektywne rozumienie idei, znaczeń, koncepcji historycznych co do granic regionów. Np. USA i EU tworzą wspólną przestrzeń poznawczą (cognitive space) – są zbieżne przywiązaniem do wartości zachodnich (rządy prawa, demokracja, pr czł), wspólne postrzeganie dylematu bezpieczeństwa, asymetrycznych zagrożeń – tworzą wspólnotę mimo że nie leżą obok siebie geograficznie

Wspólnotę poznawczą tworzą elity i budują narzędzia poznawcze dla społeczeństw regionu

 

Region jest wciąż w stanie tworzenia – in statu nascendi

W. Larner i W. Walters

· R. to specyficzny sposób konstruowania porządku mn na nowo.
Nie ma już porządku pochodnego od decyzji mocarstw, ale każdy region może powstać dowolnie

· zaczęto R. przydawać wagę mini porządków MN w efekcie regionalizm nowym poziomem zarządzania mn. (governance) a tworzący je aktorzy nie są zobowiązani do poddania się reżimowi, robią to dobrowolnie. W ten sposób regionalizacja demokratyzuje procesy globalizacyjne.

 

R – pojęcie wielowymiarowe

Pozytywizm - wchodzą w niego jednostki geopolityczne uznawane za: (a) jako produkty procesu regionalizacji (b) wspólnoty bezpieczeństwa

Postpozytywizm

· jednostki pozapaństwowe mogą tworzyć regiony i są ważne

· typologie rozmaite (nie ma jednej – nieobowiązkowe)

· R. jako: (a) konstrukcja poznawcza, (b) konstrukcja społeczna

· najważniejsza cecha ® granice R nie istnieją – siła procesów społecznych je upłynnia.

W skrajnej koncepcji terytorium fizyczne nie ma znaczenia. R. tworzą ruchy społeczne i interakcje społeczne mdzy lokalnymi władzami a społecznością.

· Region nie jest statyczny

· nowa geografia regionalna – l’80/90 XXw - odejście od granicy geograficznej i granicy jako takiej

· Region funkcjonalny: granice nie są tożsame z gr. geogr. ® gr: kulturowe, ekonomiczne itp.

R ma tylko znacznie funkcjonalne i systemowe

Granice nie są określone, nie pokrywają się z geograficznymi czynnikami, pochodne są np. rynkiem – wprowadzenie gospodarki globalnej zmieniło rozumienie czym jest rynek. Znaczenie sił rynkowych dla regionalizacji. Haliżak: Tabela – typy regionalizmów

Rodzaje R

1. Wewnętrzne, wewnątrz państw – małe, lokalne jednostki

2. Światowe – terytorialne

3. Transnarodowe – czynnik konstruujący – wspólne praktyki polityczne, normy, idee – najbardziej potencjałowe dla rozwoju regionalizmu – jego powstanie mogło prowadzić do regionalnej wspólnoty jako Frankofonia czy Commonwealth

 

Hurrell – procesualne ujęcie regionu

Regionalizm to zjawisko społeczno-ekonomiczne

Ale ważne są przesłanki materialne do budowy tożsamości (a) wymiana handlowa, (b) wspólne postrzeganie zagrożeń, (c) wspólny interes bezpieczeństwa itp.

Na tym gruncie dopiero rosły idee, wartości i społeczna konstrukcja regionu

Metoda systemowa (słabsza od podejścia ilościowego).

Procesualne podejście do SM: różne R. na różnych poziomach budowy własnej tożsamości. Zmienność jest stałą i trzeba ją uwzględniać.

· regionalizm – bardzo otwarty termin

ale pozwala na identyfikowanie typów procesów regionalizacji jakie zachodzą

DLATEGO: zamiast definicji badanie wymiarów regionalizmu

· tożsamość: ma wymiar społeczny, ekonomiczny, inne

· współpraca regionalna występuje na różnych poziomach

· różne role rządów w tworzeniu regionów – procesualne podejście robi się skomplikowane

 

podejście procesualne – jak proces się zaczyna i co się dzieje

ETAP I	ETAP II	ETAP III	ETAP IV
Reg. proces transakcji i powiązań	świadomość	współpraca międzyrządowa	głęboka integracja gosp
silna baza materialna – przedwstępny warunek   baza gosp., wymiana handlowa	świadomość wspólnoty idei, historii, poglądów rodzi się dzięki poznaniu się przy okazji handlu	rola państw: monopol władzy, użycia przemocy itp. ® dzięki nim można mechanizm regionalny rozwijać aktorzy pozapaństwowi nie są dostatecznie silni by rozwijać regionalizację Kluczowe® integracja regionalna i idąca za nią wola polityczna	regionalna konsolidacja   powstanie bytu regionalnego kt międzynarodowo jest postrzegany jako region